Okolice Skarlinówki – Iława

Iława – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w odległości około 30 kilometrów od Skarlinówki. Miasto jest położone na Pojezierzu Iławskim, nad najdłuższym jeziorem w Polsce – Jeziorakiem. Leży na terenie historycznej Pomezanii i na terenie określanym od XVI wieku jako Prusy Górne. Przez Iławę przepływają rzeki Iławka i Tynwałd. W obrębie administracyjnym miasta znajduje się największa wyspa śródlądowa w Polsce – Wielka Żuława, która ma stałe połączenie promowe z miastem. Miasto leży na terenie Zielonych Płuc Polski – obszaru charakteryzującego się czystym powietrzem i różnorodnością systemu przyrodniczego. Od zachodu i północy Iławę otacza Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego.

Iława jest ośrodkiem wypoczynkowym, paraolimpijskim i turystycznym. W lesie tuż pod Iławą znajdują się dwa ośrodki wczasowe Telewizji Polskiej (Sarnówek i Tłokowisko), do których zjeżdżają się dziennikarze na wypoczynek. Z Iławy można dopłynąć aż do Morza Bałtyckiego poprzez jezioro Jeziorak i zabytkowy, unikatowy na skalę światową Kanał Elbląski. Przed II wojną światowa miejscowość nazywana była „Perłą Oberlandu”. Nad jeziorem Silm znajduje się jeden z kilku na świecie ośrodków szkolenia kapitanów żeglugi morskiej i pilotów portowych, uczą się oni manewrować statkami morskimi na zminiaturyzowanych modelach. Miasto nazywane jest letnią stolicą jazzu tradycyjnego ze względu na organizowany tu najstarszy festiwal tego gatunku muzyki w Europie – Old Jazz Meeting „Złota Tarka”. W Iławie znajduje się Papieska Kalwaria Pojezierza Iławskiego, której stacje Drogi Krzyżowej w kształcie kajaków nawiązują i upamiętniają do dwukrotnego pobytu Karola Wojtyły nad Jeziorakiem, po którym przyszły Papież pływał kajakiem z młodzieżą. Iława leży na Drodze św. Jakuba (jednego z najważniejszych chrześcijańskich szlaków pielgrzymkowych na świecie) prowadzącym do katedry do Santiago de Compostella w Hiszpanii.

Iława i okolice leżą na pofałdowanych terenach morenowych i sandrowych, wyróżniających się urozmaiconymi formami rzeźby. W obrębie miasta, na jeziorze Jeziorak (najdłuższe jezioro w Polsce oraz szóste co do wielkości) znajduje się wyspa Wielka Żuława z reliktami staropruskiego grodu. W okolicach miasta, na terenach sandrowych, znajdują się jeziora, głównie rynnowe, otoczone znacznymi kompleksami leśnymi. W samej Iławie oprócz wspomnianego Jezioraka jest jeszcze kilkanaście mniejszych jezior (m.in. Mały Jeziorak, Iławskie, Dół). Jeziora i rzeki Pojezierza Iławskiego tworzą wraz z Kanałem Elbląskim szeroki system żeglugi śródlądowej, łączącej okoliczne zbiorniki wodne. Kanał ten umożliwia dopłynięcie z Iławy aż do Morza Bałtyckiego.

W okolicy Iławy znajdują się m.in.:

  • Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego, posiadający status „Zielonych Płuc Polski”;
  • rezerwat przyrody Czerwica;
  • rezerwat przyrody Jezioro Gaudy;
  • rezerwat przyrody Jezioro Jasne (przejrzystość wody do 15 m);
  • rezerwat przyrody Jezioro Karaś, rezerwat przyrody chroniony konwencją ramsarską;
  • rezerwat przyrody Jezioro Iłgi;
  • Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich;
  • Rezerwat przyrody Jezioro Francuskie;
  • Dylewo;
  • rezerwat przyrody Rzeka Drwęca;

Lista zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych:

  • układ urbanistyczny, nr rej.: 516 (I/8) z 30.12.1957;
  • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP z 1933 r.;
  • Kościół Przemienienia Pańskiego, z 1 poł. XIV w.;
  • pozostałości murów obronnych z 1 poł. XV w.;
  • ratusz z końca XIX w.;
  • budynek administracyjny dawnej rzeźni, ul. Dąbrowskiego 11, z 1905 r.;
  • budynek dworca kolejowego z 1905 r.;
  • zespół peronów z wiatami i tunelami;
  • stajnia-wozownia, ul. Jana III Sobieskiego, z końca XIX w.;
  • dawny budynek produkcyjny gazowni (obecnie Cerkiew św. Jana Teologa), ul. Jagiellończyka, z 1899 r., przebudowany w 1910 r.;
  • plebania, ul. Kościelna 1, z lat 1902–1903;
  • budynek szkoły (obecnie Gimnazjum nr 1), ul. Kościuszki 2, z 1899 r.;
  • zabytkowy młyn wodny na rzece Iławce;
  • dom, ul. Kościuszki 6, z 1910 r.;
  • kamienica, ul. Kościuszki 14, z przełomu XIX/XX w.;
  • dom, ul. Kościuszki 15, z 3 ćw. XIX w.;
  • kamienica z oficyną, ul. Kościuszki 27, z pocz. XX w.;
  • kamienica, ul. Niepodległości 4, z ok. 1900 r.;
  • kamienica, ul. Niepodległości 4, z 4 ćw. XIX w.;
  • hala miejska (obecnie Kino Pasja), ul. Niepodległości 13b, z końca XIX w., przebudowana w 1920 r.;
  • willa, ul. Ostródzka 2, z końca XIX w.;
  • willa, ul. Sienkiewicza 10, z 4 ćw. XIX w.;
  • budynek administracyjny Stacji Uzdatniania Wody, ul. Wodna 2, z 1903 r.;
  • budynek dawnego magazynu Urzędu Prowiantowego, ul. Wyszyńskiego 31, wybudowany po 1880 r.;
  • wodociągowa wieża ciśnień, ul. 1 Maja;
  • wodociągowa wieża ciśnień, przed dworcem PKP;
  • wodociągowa wieża ciśnień, na terenie ZNTK;
  • dawny młyn wodny z budynkiem gospodarczo-mieszkalnym, ul. Kościuszki 24, z 1912 r.;
  • młyn (obecnie budynek usługowo-magazynowy), ul. Sobieskiego 12, z końca XIX w.

Obiekty historyczne:

  • neoklasycystyczno-secesyjny pałacyk w Iławie;
  • fosa miejska;
  • młyn wodny (ul. Tadeusza Kościuszki);
  • dworzec Iława Miasto z 1876 roku;
  • wille i kamienice eklektyczne, secesyjne;
  • ul. Tadeusza Kościuszki;
  • ul. Niepodległości;
  • ul. Henryka Sienkiewicza;
  • ul. Królowej Jadwigi;
  • willa Waldrausch (ul. Henryka Sienkiewicza 28) zbudowana w 1898 roku; obecnie siedziba Państwowego Gospodarstwa Rybackiego;
  • neogotyckie budynki Iławskich Wodociągów;
  • wieża ciśnień z 1871 r.;
  • młyn elektryczny (ul. Jana III Sobieskiego) z XIX w.;
  • relikty staropruskiego grodu z ok. X–XIII w. na wyspie Wielka Żuława;
  • pałacyk neoklasycystyczno-secesyjny (ul. Tadeusza Kościuszki 27);
  • jaz piętrzący;
  • 4 barokowe rzeźby: Jowisz, Junona, Meduza i Herkules z 1. połowy XVIII wieku, przywiezione z pałacu w Kamieńcu w 1976 roku, ul. Niepodległości;
  • brama prabucka.

Festiwale:

  • Open Air MayDay Lead Festiwal;
  • Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego „Złota Tarka” (najstarszy festiwal jazzu tradycyjnego w Europie);
  • Letnie Impresje Teatralne;
  • Jeziorak Szanty;
  • Międzynarodowy Festiwal Muzyki Klasycznej „Viva Musica”;
  • Fama Rock Festiwal;
  • Festiwal muzyki hip-hop i rap – Park Jam.

Muzea:

  • Żeglarska Izba Pamięci;
  • Muzeum Motoryzacji i Wojskowości.

Iława jest ośrodkiem sportów wodnych. W mieście działa wiele przystani jachtowych, wypożyczalni sprzętu wodnego i rowerów. Miasto posiada stadion sportowy, halę widowiskowo-sportową, basen sportowy (Centrum Rekreacyjno-Sportowe), kręgielnię, tor do ekstremalnej jazdy rowerowej Pumptrack, skatepark, kryte lodowisko, miasteczko ruchu drogowego, 2 plaże strzeżone, 3 boiska Orlik, tor motocrossowo-rowerowo-przeprawowy, strzelnicę leśną, tor wioślarski, pole do mini-golfa a także kilka siłowni.

Szlaki piesze:

  • Szlak żółty (28,3 km): z Iławy do Samborowa wzdłuż jeziora Jeziorak;
  • Szlak niebieski (26 km): z Iławy przez Sarnówek do Siemian wzdłuż jeziora Jeziorak;
  • Szlak zielony (41,3 km): z Iławy do Kamieńca;
  • Leśna ścieżka dydaktyczna „Jasne”;
  • Leśna ścieżka dydaktyczna „Silm”.

Szlaki rowerowe:

  • Szlak czerwony (ok. 60 km): z Iławy na północny-wschód do Jezierzyc oraz na zachód do Kisielic;
  • Szlak niebieski (ok. 60 km): z Iławy do Zalewa wzdłuż jezior Gil Mały, Gil Wielki i Jeziorak;
  • Szlak zielony (ok. 137 km): z Iławy do Elbląga wzdłuż Kanału Elbląskiego;
  • Szlak żółty (dł. 131 km): z Gorynia do Elbląga wzdłuż Kanału Elbląskiego.

Szlaki kajakowe:

  • Szlak kajakowy im. Jana Pawła II – Ostróda – Miłomłyn – Siemiany – Gizerek – IŁAWA;
  • Szlak kajakowy Stare Jabłonki – Miłomłyn – IŁAWA (dł. 63,4 km) – Stare Jabłonki – J. Szeląg M. – J. Szeląg W. – J. Pauzeńskie – Ostróda – J. Drwęckie – K. Elbląski – Miłomłyn – K. Iławski – J. Jeziorak – Chmielówka – Makowo – Szałkowo – IŁAWA;
  • Szlak kajakowy IŁAWA – Stare Jabłonki (dł. 73,3 km) – IŁAWA – Iławka – Drwęca – J. Drwęckie – Ostróda – J. Pauzeńskie – J. Szeląg W.i M. – S. Jabłonki;
  • Szlak kajakowy IŁAWA – IŁAWA (dł. 136,7 km) – Rz. Iławka – Rz. Drwęca – J. Drwęckie – Ostróda – J. Szeląg Wielki – J. Szeląg M.- Stare;
  • Jabłonki – K. Elbląski – Miłomłyn – K. Iławski – J. Dauby – J. Jeziorak – IŁAWA;
  • Szlak kajakowy tzw. pętla toruńska (dł. 483 km) – IŁAWA – Iławka – Drwęca – Toruń – Bratian – NML – Kurzętnik – Brodnica – Golub -Dobrzyń – Lubicz – Toruń – Wisła – Elbląg – Chełmno – Świecie – Grudziądz – Gniew – Biała Góra – Rz. Nogat – Malbork – K. Jagielloński – Elbląg – K. Elbląski – Jeziorak – IŁAWA.

Szlaki żeglarskie:

  • Szlak Kanału Iławskiego i Elbląskiego – IŁAWA – Makowo – Zatoka Kraga – Jezioro Dauby – Jezioro Karnickie – Miłomłyn – K. Elbląski – J. Drwęckie;
  • Szlak Jeziora Jeziorak i Płaskiego – IŁAWA – Siemiany – Jerzwałd;
  • Szlak Jeziora Jeziorak i Ewingi – IŁAWA – Siemiany – Matyty – Dobrzyki – Zalewo;
  • Szlak Kanału Iławskiego i Kanału Elbląskiego – IŁAWA – Makowo – Zat. Kraga – K. Iławski – Miłomłyn – K. Elbląski;

Dodaj komentarz